Vlerat e kreatininës

Por çfarë është kreatinina?

Kreatinina është një produkt i mbeturinave që prodhohet çdo ditë nga muskujt dhe ekskretohet nga trupi përmes veshkave. Largimi i saj i përditshëm nga trupi është një funksion normal që kërkon funksion të mirë të veshkave. Megjithatë, nëse veshkat kanë pësuar ndonjë dëmtim (p.sh. dështim i veshkave ), nivelet e kreatininës në gjak rriten.

Cilat faktorë ndikojnë në nivelet e kreatininës?

Ekzistojnë faktorë të ndryshëm që ndonjëherë ndikojnë më shumë në nivelet e kreatininës dhe ndonjëherë më pak . Më të rëndësishmit janë si më poshtë:

• Funksioni i veshkave : Siç u përmend më sipër, kur ndodh një problem në funksionin e veshkave, nivelet e kreatininës rriten.

• Masa muskulore : Njerëzit që kanë më shumë masë muskulore zakonisht kanë nivele më të larta të kreatininës sepse prodhojnë më shumë kreatininë.
• Mosha e avancuar : Nivelet e kreatininës kanë tendencë të ulen me plakjen e një personi, për shkak të humbjes së pjesës më të madhe të masës muskulore.

• Gjinia : Burrat në përgjithësi kanë nivele më të larta të kreatininës sesa gratë.
• Dieta : Rritja e konsumit të proteinave çon në një rritje të niveleve të kreatininës, pasi trupi e zbërthen proteinën në kreatininë.
• Medikamentet : Marrja e disa medikamenteve, siç janë antibiotikët, mund të rrisë nivelet e kreatininës.

Cilat janë vlerat normale të kreatininës?

Vlen të përmendet se vlerat e kreatininës mund të ndryshojnë nga personi në person dhe nga laboratori në laborator . Megjithatë, nivelet vazhdimisht të larta të kreatininës mund të tregojnë një problem me veshkat . Për këtë arsye, çdo ndryshim në nivelet e kreatininës duhet të vlerësohet nga një nefrolog.

Në përgjithësi, vlerat normale të kreatininës janë si më poshtë:

• Burrat : 0.60 – 1.20mg/dL (miligram për decilitër)
• Gratë : 0.50 – 1.10mg/dL

Është e rëndësishme të theksohet se kreatinina vetëm nuk ofron domosdoshmërisht informacion të mjaftueshëm për të përcaktuar funksionin e përgjithshëm të veshkave dhe për të konfirmuar sëmundjen e veshkave. Për këtë arsye, profesionistët e kujdesit shëndetësor përdorin teste shtesë për të marrë një vlerësim më të saktë të funksionit të veshkave. Një parametër shumë i rëndësishëm është përcaktimi i shkallës së filtrimit glomerular (GFR).

Vlerat e kreatininës dhe GFR

Shkalla e filtrimit glomerular tregon se sa mirë veshkat filtrojnë produktet e mbeturinave nga gjaku dhe ndihmon në identifikimin e çdo dëmtimi të veshkave.

Për të llogaritur GFR-në , merren në konsideratë niveli i kreatininës në gjak , mosha , gjinia dhe raca e personit. Një vlerë më e lartë e GFR-së tregon funksion më të mirë të veshkave, ndërsa një vlerë më e ulët e GFR-së shoqërohet me funksion të reduktuar të veshkave.

Vlerat e kreatininës dhe hemodializa

Siç u përmend më sipër, nivelet e larta të kreatininës janë shpesh një shenjë e funksionit të zvogëluar të veshkave . Për këtë arsye, njerëzit me nivele shumë të larta të kreatininës mund të kenë nevojë për dializë për të hequr produktet e mbeturinave nga gjaku i tyre.

Vendimi për të filluar dializën bazohet në nevojat individuale të secilit pacient . Faktorët kryesorë që luajnë rol në këtë vendim janë nivelet e kreatininës , GFR , simptomat dhe shëndeti i përgjithshëm i personit. Në përgjithësi, njerëzit me një GFR më pak se 15 ml/min/1.73 m² janë në fazën e fundit të sëmundjes kronike të veshkave dhe do të kenë nevojë për një formë të terapisë zëvendësuese të veshkave, siç është dializa.