Mushkëritë janë dy organe të ngjashme me sfungjerin të vendosura brenda zgavrës së kraharorit.
Mushkëria e djathtë është e ndarë në 3 seksione të quajtura lobe, ndërsa mushkëria e majtë ka 2 lobe. Kur thithni, ajri kalon nëpër gojë dhe arrin në mushkëri nëpërmjet trakesë.
Trakea është e ndarë në tuba të quajtur bronke, të cilat nga ana tjetër ndahen në degë të quajtura bronkiola dhe përfundojnë në qese të vogla të quajtura alveola.
Shumë enë të vogla bien në kontakt me alveolat dhe thithin prej tyre oksigjenin e ajrit të thithur, ndërsa në të njëjtën kohë u japin atyre dioksidin e karbonit që është formuar në trup. Ky i fundit nxirret në mjedis me anë të nxjerrjes së ajrit.
Midis dy mushkërive ndodhet mediastinumi, i cili përmban zemrën, ezofagun dhe enët e mëdha të gjakut. Mediastinumi përmban gjithashtu nyjet limfatike që kullojnë limfën nga mushkëritë.
Një nga sëmundjet më të heshtura dhe të rrezikshme është kanceri i mushkërive.
Sipas shkencëtarëve, një tregues i veprimit të tij "të heshtur" është se në 40% të rasteve, diagnoza bëhet pasi sëmundja ka përparuar në një masë të madhe. Në fakt, në 1/3 e rasteve, kanceri ka arritur në fazën 3.
Simptomat kryesore të kancerit të mushkërive janë si më poshtë:
- Kollë e vazhdueshme ose ndryshim në një kollë kronike para-ekzistuese
- Infeksion i mushkërive që nuk zhduket ose përsëritet shpesh
- Gjak në pështymë
- Një zë i ngjirur që nuk zhduket
- Gulçim dhe fishkëllima
- Dhimbje në gjoks kur kollitet ose merr frymë thellë
- Humbje e oreksit dhe peshës
- Vështirësi në gëlltitje
- Lodhje ekstreme dhe përgjumje
Mësoni shenjat e thjeshta që tregojnë kancerin e mushkërive
Kollë e vazhdueshme
Mund të jetë thjesht për shkak të një ftohjeje të zakonshme ose një infeksioni të frymëmarrjes. Megjithatë, nëse vazhdon për më shumë se një ose dy javë, është e thatë dhe shoqërohet me mukus, atëherë duhet të vizitoni menjëherë një specialist.
Ndryshimi në modelin e kollës
Sidomos nëse jeni duhanpirës, nëse kolla juaj ndryshon, mos e injoroni atë. Konkretisht, nëse kolla juaj është më e shpeshtë, prodhon një tingull më të thellë ose të ngjirur, kollitet me gjak ose prodhon më shumë mukus se zakonisht, është mirë t'i nënshtroheni analizave të nevojshme.
Vështirësi në frymëmarrje
Kjo është një simptomë e mundshme e kancerit të mushkërive. Kushtojini vëmendje të veçantë nëse e përjetoni pas një detyre që më parë keni qenë në gjendje ta bënit pa shqetësime.
Dhimbje në gjoks, shpatulla ose shpinë
Njoftoni mjekun tuaj nëse përjetoni ndonjë lloj dhimbjeje në gjoks, qoftë e mprehtë, e lehtë, konstante apo e përsëritur. Kur kanceri i mushkërive shkakton dhimbje në gjoks, shqetësimi mund të shkaktohet nga nyjet limfatike të zgjeruara ose metastazat në murin e gjoksit, pleurë (mbulesën përreth mushkërive) ose brinjët. Kanceri i mushkërive ndonjëherë shoqërohet edhe me dhimbje në shpatull, krah ose qafë.
Fishkëllima ose fishkëllima gjatë frymëmarrjes
Fishkëllimat mund të shkaktohen nga rrugët e frymëmarrjes të bllokuara ose të inflamuara. Në shumë raste, mund të lidhen me shkaqe të shërueshme, por mund të jenë edhe simptomë e kancerit të mushkërive.
Ndryshim në zë
Në veçanti, ngjirja e zërit mund të shkaktohet nga një ftohje e thjeshtë, por shkaku mund të jetë më shqetësues.
Humbje peshe e pashpjegueshme
Humbja e peshës në rastin e kancerit mund të jetë pasojë e përdorimit të energjisë së ruajtur të trupit nga qelizat kancerogjene.
Dhimbje koke
Mund të jetë një shenjë se kanceri i mushkërive është përhapur në tru. Sigurisht, jo çdo dhimbje koke do të thotë automatikisht metastazë në tru, por ndonjëherë, një tumor i mushkërive mund të ushtrojë presion mbi venën kava superiore, e cila është vena e madhe që lëviz gjakun nga pjesa e sipërme e trupit në zemër, duke shkaktuar dhimbje.
Ekzistojnë dy lloje kryesore të kancerit të mushkërive:
1. Kanceri i mushkërive me qeliza jo të vogla (NSCLC): përbën 85% deri në 90% të rasteve dhe ndahet në 3 nëntipe, të cilat ndryshojnë në pamjen e qelizave të tyre nën mikroskop, por i përkasin të njëjtit grup sepse trajtimi dhe prognoza e tyre janë të ngjashme.
Adenokarcinoma: përbën afërsisht 40% të rasteve dhe megjithëse ndodh kryesisht tek njerëzit me histori duhani, është kanceri më i zakonshëm i mushkërive tek jo-duhanpirësit. Prek gratë më shpesh dhe njerëzit relativisht më të rinj.
Karcinoma me qeliza skuamoze: përbën afërsisht 30% të rasteve dhe shoqërohet me një histori të pirjes së duhanit. Zakonisht lokalizohet në mënyrë qendrore në mushkëri, pranë bronkeve.
Karcinoma me qeliza të mëdha: përbën rreth 15% të rasteve. Një nëngrup i kësaj, i quajtur karcinoma neuroendokrine me qeliza të mëdha, i ngjan shumë kancerit të mushkërive me qeliza të vogla.
2. Kanceri i mushkërive me qeliza të vogla (SCLC): përbën afërsisht 15% të rasteve dhe quhet kështu për shkak të madhësisë së vogël të qelizave të tij nën mikroskop. Është shumë e rrallë të ndodhë tek jo-duhanpirësit. Zakonisht ka tendencë të rritet me shpejtësi dhe të metastazohet herët. Megjithatë, zakonisht i përgjigjet shpejt kimioterapisë dhe radioterapisë.
bubullimalana@gmail.com